Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

(On)gepland zwanger

vrouw en man in witte kamerjas zitten op bed; vrouw heeft zwangerschapstest vast

Bij een zwangerschap - zowel gepland als ongepland - komt er heel wat op je af. Heb je de zwangerschap bewust gewenst dan wil je je volop voorbereiden op het ouderschap. Is je zwangerschap ongepland? Dan begint een moeilijke periode waarin je een keuze moet maken. Je kan ervoor kiezen de zwangerschap uit te dragen of af te breken. En bij het uitdragen van de zwangerschap of je je kind zelf opvoedt of het toevertrouwt aan de zorg van anderen.

Hoera, ik ben zwanger?

Het is natuurlijk geweldig nieuws als jij en je partner naar een baby verlangen en je vaststelt dat je zwanger bent. Het ouderschap wenkt en iedereen deelt in de vreugde. Maar helemaal anders kan het zijn als een zwangerschap je onverwacht 'overvalt'. Dan word je overspoeld door vragen, emoties en onzekerheden. Er kan een zwaar en moeilijk beslissingsproces volgen waarin tegenstrijdige gevoelens en overwegingen elkaar afwisselen. 

Komt een ongeplande zwangerschap vaak voor?

Ja. Uit het Sexpert-onderzoek (Buysse et al, 2013) blijkt dat 1 op 4 zwangerschappen in Vlaanderen ongepland is. Van deze zwangerschappen is één derde meteen gewenst, één derde evolueert van ongewenst naar later toch gewenst, en één derde blijft ongewenst.

Wat zijn de belangrijkste oorzaken van ongepland zwanger worden?

Voor een ongeplande zwangerschap hoef je je niet te schamen. Het kan iedereen overkomen. Toch begrijpt niet iedereen dat een ongeplande zwangerschap nog mogelijk is terwijl er zoveel anticonceptiemogelijkheden zijn. Maar de verschillende mogelijkheden, de lage prijs en de makkelijke beschikbebbenaarheid betekenen niet dat anticonceptie automatisch altijd en juist gebruikt wordt. Anticonceptie heeft met seks te maken en dan halen (lust)gevoelens het wel eens op verstand. Redenen waarom we anticonceptie niet (steeds) correct gebruiken kunnen zijn:

  • ongeplande seks hebben;
  • je anticonceptie vergeten in te nemen;
  • onvoldoende kennis hebben over je anticonceptiemiddel;
  • ontevreden zijn over je anticonceptiemiddel;
  • er nog niet volledig uit zijn of je al dan niet kinderen wilt.

De meeste anticonceptiemiddelen zijn veilig, maar niet perfect. Soms gebeurt het dat de methode zelf faalt. De biologische vruchtbaarheid is immers niet 100% te controleren. En sommige mensen gaan voor een bewust ongeplande zwangerschap. Ze laten de natuur haar gang gaan en zien wel wanneer ze zwanger worden.

Is een ongeplande zwangerschap altijd ongewenst?

Nee. Dat een zwangerschap ongepland is hoeft niet te betekenen dat deze ongewenst blijft (en dus het kind ongewenst is). Iets wat je aanvankelijk niet gepland hebt kan nadat je erover nagedacht hebt toch evolueren naar een situatie die je graag wilt. Een ongeplande zwangerschap houdt in dat je:

  • de zwangerschap niet voorbereid hebt: je bent bijvoorbeeld niet doelbewust gestopt met het nemen van je pil of je hebt nog niet met je partner beslist of jullie een kind willen.
  • de zwangerschap als iets negatief ervaart: je hebt het gevoel hebt er nog niet klaar voor te zijn, je kinderwens is al volbracht, je bent nog onzeker over je relatie met je huidige partner... Ook andere omstandigheden in je leven kunnen meespelen, bijvoorbeeld je financiële situatie.
  • de zwangerschap niet bewust gepland hebt: je wordt bijvoorbeeld meteen weer zwanger na de geboorte van je eerste kind omdat je dacht dat je nog niet vruchtbaar was.

Welke keuzemogelijkheden heb je bij een ongeplande zwangerschap?

Bij een ongeplande zwangerschap zijn er 3 mogelijke opties:

  • de zwangerschap afbreken (abortus)
  • de zwangerschap uitdragen en het kind behouden
  • de zwangerschap uitdragen en het kind afstaan voor adoptie of pleegzorg

Er is geen foute beslissing, wat je ook kiest. In ons land primeert de keuzevrijheid van de vrouw. Je kan overleggen met je partner of andere belangrijke personen in je omgeving. Zwangerschapskeuzes kunnen zwaar doorwegen. Voor sommige vrouwen of koppels is het erg moeilijk om de knoop door te hakken, voor anderen ligt de beslissing snel vast. Heb je problemen om te beslissen, dan kan je terecht bij één van de abortuscentra of bij Fara, het luister- en informatiepunt rond zwangerschapskeuzes.