Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Besmetting met soa's

man en vrouw met ontbloot bovenlichaam zitten achter elkaar op een sofa

Je kunt op allerlei manieren besmet raken met een seksueel overdraagbare aandoening. Maar besmetting via intiem seksueel contact komt het meeste voor.

Hoe worden soa's overgedragen?

Dagelijks sociaal contact met anderen houdt geen risico's in. Soa's worden veelal overgedragen via:

  • onbeschermd seksueel contact: de kans is het grootst bij anale en vaginale seks zonder condoom, maar ook bij orale seks kunnen soa's worden doorgegeven. Herpes en schurft kunnen ook worden overgedragen door een tongzoen of huidcontact. 
  • contact met bloed: door gemeenschappelijk gebruik van injectienaalden bijvoorbeeld. Of door prik- en snijaccidenten of door gemeenschappelijk gebruik van tandenborstels en scheermesjes.
  • van moeder op kind: tijdens de zwangerschap, bevalling of via de moedermelk (borstvoeding).
  • gemeenschappelijk gebruik van linnengoed: schurft, schaamluizen en genitale wratten kunnen zo worden overgedragen.

Zijn alle soa's even besmettelijk?

Nee. De ene soa is besmettelijker dan de andere. Zo zijn schurft, herpes, schaamluizen en genitale wratten zeer besmettelijk. Hepatitis B en hiv zijn een pak minder besmettelijk. Ook andere factoren hebben een invloed op de besmettelijkheid:

  • gezondheidstoestand: je loopt gemakkelijker (opnieuw) een soa op als je al een soa hebt of als je een verzwakte afweer hebt.
  • duur van het seksueel contact: hoe langer, hoe groter de kans.
  • sekstechniek: de ene sekstechniek houdt meer risico in dan de andere. Anale seks voor hiv bijvoorbeeld.

Welke voorzorgsmaatregelen kun je nemen?

Bij elk seksueel contact loop je het risico om te worden besmet met een soa. Je kunt dat risico verlagen:

  • Gebruik altijd een condoom bij vaginale of anale seks. Gebruik een condoom of beflapje bij orale seks.
  • Laat je testen op soa's: als je onlangs gevreeën hebt zonder condoom, als je het condoom wilt weglaten in een relatie of jaarlijks als je regelmatig wisselende sekspartners hebt.
  • Verwittig je sekspartners van de laatste zes maanden als bij jou een soa werd vastgesteld. Zo voorkom je dat anderen of jijzelf (opnieuw) worden besmet. Je kan hen zelf inlichten, of je kan je arts vragen om dit anoniem te doen via een brief partnernotificatie.
  • Informeer bij je huisarts naar een vaccinatie voor hepatitis B of HPV.

Houden alle sekstechnieken evenveel risico's in?

Nee. Sommige technieken houden meer risico in dan andere:

  • kussen en tongzoenen: houdt enkel risico in op besmetting met herpes en in mindere mate met hepatitis B. Veilig voor hiv.
  • knuffelen en strelen: is veilig voor soa's, houdt alleen risico in op besmetting met schurft en schaamluis. Veilig voor hiv.
  • elkaar masturberen (aftrekken – vingeren): houdt alleen risico in als er contact is tussen sperma, vaginaal vocht of menstruatiebloed en de slijmvliezen (eikel, vagina, aars, ...) of contact tussen de slijmvliezen onderling. Veilig voor hiv
  • vaginale seks (penis in vagina): houdt risico's in voor alle soa's, en dat voor beide partners.
  • anale seks (penis in anus): houdt risico in voor alle soa's, en dat voor beide partners.
  • pijpen en beffen (mond – penis/vagina/aars): houdt minder risico in voor beide partners dan anale en vaginale seks, maar je kunt chlamydia, gonorroe, herpes en hepatitis B wel doorgeven of krijgen. 
  • speeltjes delen: een speeltje dat in contact is geweest met de slijmvliezen van vagina of anus en daarna in je eigen vagina of anus wordt ingebracht, kan een soa doorgeven. Doe daarom een condoom over het speeltje, en gebruik best telkens een nieuw condoom wanneer het seksspeeltje van partner wisselt.
  • plas- en poepseks: vormt alleen een risico als er bloed in de urine of stoelgang zit.
  • wrijfcontact (zonder kleding): als je met geslachtsdelen tegen elkaars vagina, penis of aars wrijft, loop je risico op HPV.

Meer informatie of hulp nodig?

Meer informatie of hulp rond besmetting met soa's vind je bij:

  • Huisarts: eerste aanspreekpunt voor informatie, preventie en testen op soa’s en hiv.
  • Levenmethiv.be: informatie over alles wat met hiv te maken heeft, zoals de kans op een besmetting met hiv bij seks. Website voor mensen met hiv, hun omgeving en hulpverleners.
  • Mannenseks.be: informatie over veilig vrijen en gezonde seks, voor mannen die seks hebben met mannen (MSM).
  • Infosexwork.be: website van Ghapro en Pasop met informatie over soa's en seksuele gezondheid, voor sekswerkers.
  • Psycholoog: ondersteuning bij geestelijke gezondheids- of verwerkingsproblemen.
  • Seksuoloog: ondersteuning bij seksuele problemen.
  • Tele-Onthaal: op het nummer 106 of via chat kun je anoniem je verhaal kwijt als je het moeilijk hebt.
  • Gezondheid.be: kwalitatieve en bruikbare informatie over gezondheidsthema's, inclusief soa's en hiv.

Nieuwe relatie?

Doe een soa-test bij je huisarts voor je zonder condoom vrijt.

Lees meer