Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Soa-test

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's) kunnen ernstige gevolgen hebben als ze onbehandeld blijven. Bovendien kun je anderen besmetten. Laat je daarom testen als je risico hebt gelopen. Bijvoorbeeld als je seks had zonder condoom.

Wanneer is een soa-test aangeraden?

In een aantal situaties is het aan te raden om aan je arts een soa-test te vragen. Niet elke soa gaat gepaard met duidelijke klachten. Daarom kan een soa-test ook nuttig zijn als je geen symptomen hebt.

  • Wanneer je zonder condoom hebt gevreeën en last krijgt van soa-symptomen zoals jeuk, wratjes, zweertjes, blaasjes, (meer of andere) afscheiding of pijn bij het plassen.
  • Wanneer je zonder condoom hebt gevreeën met iemand die soa-symptomen had.
  • Als je een nieuwe relatie hebt en jullie zonder condoom willen vrijen met elkaar.
  • Wanneer je zonder condoom hebt gevreeën met iemand van wie je niet zeker weet dat hij of zij geen soa heeft.
  • Als je zwanger wilt worden of zwanger bent.

Hoe verloopt een soa-test?

Dat hangt af van je klachten, de manier waarop je seks hebt gehad en van de soa('s) waarop je wordt getest. Maar meestal verloopt een test als volgt:

  • Eerst gaat de arts na of je risico hebt gelopen en of er klachten zijn. Hij stelt vragen over jezelf, je partner en het seksueel contact dat je hebt gehad.
  • Daarna gaat de arts op en rond de geslachtsdelen, keel en/of aars kijken naar eventuele zichtbare soa-symptomen zoals blaasjes, wratjes of zweertjes. Hij gaat met een wissertje langs de plaatsen waar je mogelijk bent besmet. Het gaat om een uitstrijkje van de vagina bij vrouwen en/of van de keel of anus bij mannen en vrouwen. 
  • In veel gevallen zal de arts ook bloed prikken of een urinestaal vragen voor verder onderzoek in het laboratorium. Op het resultaat van dit onderzoek moet je ongeveer een week wachten. 

Tip: Ook door orale seks kun je worden besmet met een soa. Breng je arts hiervan op de hoogte zodat die je keel kan onderzoeken.

Waar kan ik terecht voor een soa-test?

Voor een soa-test kan je terecht bij elke huisarts of gynaecoloog. Zie je er tegenop om naar je eigen huisarts te gaan, kies dan een andere arts. Er bestaan ook gespecialiseerde centra die hiv- en soa-testen afnemen: de hiv/soa-polikliniek in Antwerpen en de S-Clinic in Brussel.

Heb je een verhoogd risico om soa's en hiv op te lopen, dan kun je ook terecht bij het Helpcenter in Antwerpen. 

Wat als de soa-test positief is?

De arts zal een behandeling opstarten. Zolang de behandeling duurt en zolang je symptomen hebt, heb je het best geen seks. Alleen zo kan je vermijden dat je partner ook wordt besmet. Ben je toch seksueel actief, gebruik dan een condoom of vermijd dat jouw geslachtsdelen in contact komen met die van je partner.

Moet ik mijn partner verwittigen?

Als je positief test, is het de bedoeling dat je je recente sekspartner(s) inlicht. Dan kunnen zij zich ook laten testen en behandelen. Je kan dit zelf doen, of je kan je arts vragen om dit anoniem te doen via een brief partnernotificatie.

Kan een soa-test anoniem?

Ja. Elke arts is gebonden aan het beroepsgeheim en mag aan niemand (ook niet aan je partner) vertellen dat je je hebt laten testen. Hij mag de uitslag ook niet doorvertellen.

Het resultaat van de test wordt teruggestuurd naar je arts. De factuur wordt naar huis gestuurd. Daarop staat alleen dat je bloed en/of urine werd getest, maar niet waarop. Heb je liever niet dat de factuur naar huis wordt gestuurd, bespreek dat dan met je arts.

Hoeveel kost een soa-test?

Je betaalt het remgeld voor het doktersconsult. Daarnaast betaal je een deel van de labokosten. De exacte prijs hangt af van het aantal tests dat werd uitgevoerd.

Op welke soa's moet ik worden getest?

Bij een standaard soa-onderzoek word je meestal getest op chlamydia, gonorroe, syfilis en hiv. Je huisarts zal bepalen op welke soa's je het best wordt getest. Vraag zeker een test op chlamydia. Deze soa komt veel voor.

Vanaf wanneer is een soa-test betrouwbaar?

Tussen de besmetting en het moment dat een test de soa aantoont, zit een periode van weken of maanden (vensterperiode). Te vroeg testen kan dan een verkeerd resultaat geven. Bespreek daarom met je arts wanneer je onbeschermde seks had. Een soa-test is betrouwbaar:

  • chlamydia en gonorroe: vanaf 2 weken na het seksueel contact
  • hiv: vanaf 6 weken na het seksueel contact
  • syfilis en hepatitis B: vanaf 3 maanden na het seksueel contact

Heb je klachten die op een soa of hiv-infectie kunnen wijzen? Had je als homoman anale seks zonder condoom? Of werd je het slachtoffer van verkrachting? Wacht dan niet, maar ga onmiddellijk langs de spoeddienst van een universitair ziekenhuis. Daar kan men een PEP-kuur voorschrijven om een hiv-infectie te voorkomen.

Kan ik mijzelf thuis testen op soa's?

Op dit moment zijn er nog geen betrouwbare soa-zelftests beschikbaar. Sensoa raadt daarom af om een zelftest te kopen via internet. Doe je dat toch, hou dan rekening met een aantal aandachtspunten.

Hoe vaak moet ik mij laten testen?

Heb je veel wisselende seksuele contacten? Of heb je als man seks met mannen? Laat je dan jaarlijks testen op soa's.

Word ik getest op soa’s als ik bloed doneer?

Als je bloed wil doneren, vul je voor de bloedafname een medische vragenlijst in. Ook is er een gesprek met een arts. Zo wordt bepaald of je in aanmerking komt als bloeddonor. In een aantal gevallen mag je (tijdelijk) geen bloed geven. Bijvoorbeeld wanneer je een nieuwe seksuele partner hebt. Via de donorzelftest van het Rode Kruis kun je checken of je bloed mag geven. 

Na de bloedafname worden alle bloedgiften getest op het hepatitis B- en C-virus, hiv en syfilis. Maar in de beginfase van de infectie is een virus nog niet traceerbaar in het bloed (dit is de vensterperiode). Daarom is het belangrijk dat je eventuele besmettingsrisico’s meldt. Dat kan in de vragenlijst of tijdens het gesprek, maar ook anoniem via het meldingsformulier.

Bloed doneren is even wel geen alternatief voor een volwaardige soa-test bij je huisarts. Zo wordt je bijvoorbeeld niet op chlamydia getest, een vaak voorkomende soa.

Meer informatie of hulp nodig?

Meer informatie of hulp rond de soa-test vind je bij:

  • Huisarts: eerste aanspreekpunt voor informatie en testen op soa’s en hiv.
  • Gynaecoloog: informatie over alle thema's die met gezondheidszorg voor vrouwen te maken hebben. Je kan er ook terecht voor een soa- en hiv-test.
  • Levenmethiv.be: informatie over alles wat met hiv te maken heeft, voor mensen met hiv, hun omgeving en hulpverleners.
  • Mannenseks.be: informatie over veilig vrijen en gezonde seks, voor mannen die seks hebben met mannen (MSM).
  • Infosexwork.be: website van Ghapro en Pasop met informatie over soa's en seksuele gezondheid, voor sekswerkers.
  • Elisa Centrum: een gespecialiseerd centrum voor het opsporen van hiv/aids en andere soa's, voor iedereen toegankelijk.
  • Helpcenter: voor problemen rond seksuele gezondheid, testen en behandeling van soa's en hiv, voor kwetsbare groepen.
  • S Clinic: een kliniek voor diagnose en behandeling van soa's en hiv, voor iedereen toegankelijk.
  • Aidsreferentiecentra: medische en psychosociale begeleiding van mensen met hiv en hun omgeving.
  • Gezondheid.be: kwalitatieve en bruikbare informatie over gezondheidsthema's, inclusief soa's en hiv.

De seksmythes van 2017 zijn er! Ontkracht ze allemaal!

Ken jij alle seksmythes en weet jij wat waar en niet waar is?

Lees er alles over en krijg ook een aantal handige tips en tricks!
De seksmythes van 2017 zijn er! Ontkracht ze allemaal!