Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Puberteit en lichaam

groepje pubers liggen in een cirkel met de hoofden naar elkaar in het gras

De puberteit is een belangrijke fase in de groei naar volwassenheid. Je zoon of dochter groeit en verandert nu snel. Al die veranderingen maken je kind soms onzeker en onvoorspelbaar. Valt je puber van de ene emotie in de andere, dan is dat perfect normaal voor die leeftijd. Voor ouders is deze periode vaak vermoeiend en intens. Het helpt als je weet:

  • welke lichamelijke veranderingen er op til zijn;
  • op welke leeftijd je die ongeveer mag verwachten;
  • wanneer en hoe je je kind hier best op voorbereidt.

Wat gebeurt er in de puberteit?

Hormonen in de hersenen zetten de puberteit in gang. Deze chemische stoffen geven het signaal om de groeispurt en de groei van geslachtsdelen, borsten, beharing en de menstruatie te starten. 

Wanneer begint de puberteit?

Dat is voor elk kind verschillend. Doorgaans begint de puberteit rond 11 jaar en loopt ze af rond 18 jaar. Meisjes starten gemiddeld rond 10,5 jaar en jongens rond 12,5 jaar. Meisjes starten dus 2 jaar vroeger dan jongens. Bij meisjes zie je de borstontwikkeling enkele jaren voor de eerste menstruatie, gemiddeld rond 10 jaar.  Bij jongens is het ontwikkelen van teelballen en balzak een zichtbaar teken dat de puberteit begonnen is. 

Kan puberteit te vroeg beginnen?

In de meeste gevallen ontwikkelt je kind zich perfect normaal, al komen de eerste tekenen van de puberteit vaak als een verrassing. Maar puberteit kan ook echt vroegtijdig zijn. Dat is als jongens voor 9 en meisjes voor 8 jaar één of meer kenmerken van de puberteit vertonen: schaamhaar, borsten, menstruatie of andere. Vroegtijdige puberteit is een ontwikkelingsstoornis die om medische opvolging vraagt. Heb je als ouder vragen of twijfels hierover, raadpleeg dan een arts. Als je kind het moeilijk heeft, kan je ook hulp zoeken bij een psycholoog. 

Wanneer en hoe bereid je je kind voor?

Voor alle veranderingen die op til zijn geldt: begin nog voor de puberteit met erover te vertellen. Met jongere kinderen lukt het nog om hier een onbevangen gesprek over te voeren. Zo geef je alvast de boodschap dat je open staat voor hun vragen en dat schaamtegevoelens nergens voor nodig zijn.