Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Puberteit en lichaam

groepje pubers liggen in een cirkel met de hoofden naar elkaar in het gras

De puberteit is een belangrijke fase op weg naar volwassenheid. Je zoon of dochter groeit en verandert nu snel. Al die veranderingen maken je kind soms onzeker en onvoorspelbaar. Valt je puber van de ene emotie in de andere? Dan is dat perfect normaal voor die leeftijd. Voor ouders is deze periode vaak vermoeiend en intens. Het helpt als je weet:

  • welke lichamelijke veranderingen er op til zijn
  • op welke leeftijd je die ongeveer mag verwachten
  • wanneer en hoe je je kind hier het best op voorbereidt

Wat gebeurt er in de puberteit?

Hormonen in de hersenen zetten de puberteit in gang. Deze chemische stoffen geven het signaal om de groeispurt en de groei van geslachtsdelen, borsten en beharing, en de menstruatie te starten. 

Wanneer begint de puberteit?

Dat is voor elk kind verschillend. Doorgaans begint de puberteit rond 11 jaar en loopt ze af rond 18 jaar. Meisjes starten gemiddeld rond 10,5 jaar en jongens rond 12,5 jaar. Meisjes starten dus 2 jaar vroeger dan jongens. Bij meisjes zie je de borstontwikkeling enkele jaren voor de eerste menstruatie, gemiddeld rond 10 jaar.  Bij jongens is de ontwikkeling van teelballen en balzak een zichtbaar teken dat de puberteit is begonnen. 

Kan puberteit te vroeg beginnen?

In de meeste gevallen ontwikkelt je kind zich perfect normaal, al komen de eerste tekenen van de puberteit vaak als een verrassing. Maar puberteit kan ook echt vroegtijdig zijn. Dat is als jongens voor negen en meisjes voor acht jaar een of meer kenmerken van de puberteit vertonen: schaamhaar, borsten, menstruatie of andere. Vroegtijdige puberteit is een ontwikkelingsstoornis die om medische opvolging vraagt. Heb je er als ouder vragen of twijfels over, raadpleeg dan een arts. Als je kind het moeilijk heeft, kun je ook hulp zoeken bij een psycholoog. 

Wanneer en hoe bereid je je kind voor?

Voor alle veranderingen die op til zijn, geldt: begin nog voor de puberteit met erover te vertellen. Met jongere kinderen lukt het nog om er een onbevangen gesprek over te voeren. Zo geef je alvast de boodschap dat je openstaat voor hun vragen en dat schaamtegevoelens nergens voor nodig zijn. 

Meer informatie of hulp nodig?

Meer informatie of hulp rond puberteit en lichaam vind je bij:

  • Groeimee.be: informatie over (seksuele) ontwikkeling van kinderen en jongeren. Je kan ook een vraag stellen via het contactformulier.
  • Klasse: informatie over alle onderwijsthema's, voor ouders met kinderen in het basisonderwijs tot en met de eerste graad van het secundair.
  • De wereld van Kina: educatieve tentoonstellingen over seks en relaties: 'k Zag 2 Beren (4-12 jaar) en Goede Minnaars (12-16 jaar).
  • Seksuelevorming.be: materiaal om kinderen en jongeren voor te lichten, en organisaties die aan ouders vorming geven over seksuele opvoeding.
  • Bibliotheek: in de plaatselijke bib kan je altijd terecht voor het uitlenen van boekjes over seksuele voorlichting.
  • Allesoverseks.be: informatie over lichaam, relaties en seks, voor jongeren van 15 tot 25 jaar.
  • Jongeren Advies Centrum: bij een JAC in de buurt kunnen jongeren terecht met vragen en problemen, vertrouwelijk en gratis. Dat kan ook telefonisch, via mail of via chat.
  • Awel: op het nummer 102, via chat of via mail kunnen kinderen en jongeren hun verhaal kwijt, anoniem en gratis.

Nieuwe relatie?

Doe een soa-test bij je huisarts voor je zonder condoom vrijt.

Lees meer