Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Incest

Incest is seksueel misbruik van kinderen of jongeren binnen het gezin of de familie. Het is een vaak voorkomend seksueel misdrijf. Soms gaat het om lichte(re) feiten, zoals verplichten tot masturbatie. Soms gaat het om zware feiten, zoals seks met penetratie. Incest kan eenmalig zijn, maar ook jarenlang duren.

Hoe vaak komt incest voor in België?

Het is moeilijk om te schatten hoe vaak incest voorkomt. Volgens de Vertrouwenscentra Kindermishandeling worden in Vlaanderen vier kinderen per dag slachtoffer. Zowel meisjes als jongens. De politiestatistieken registreerden in 2009 ongeveer 1.500 meldingen van seksueel geweld op minderjarigen. Maar daarbij gaat het naast incest ook over misbruik buiten het gezin of de familie. Men neemt aan dat de cijfers maar het 'topje van de ijsberg' zijn en dat veel feiten nooit naar buiten komen.

Wie zijn de plegers van incest?

De plegers zijn vrijwel altijd mannen: vaders, broers, ooms, ... Soms is de pleger een vrouw: een moeder, zus, tante, ... Men spreekt van incest bij seksuele contacten tussen bloedverwanten tot de derde graad. In nieuw samengestelde gezinnen kunnen ook de nieuwe partner en zijn of haar kinderen plegers van incest zijn. Meisjes lopen vaker gevaar om misbruikt te worden door gezins- of familieleden. Jongens lopen vaker dan meisjes gevaar om misbruikt te worden buiten de gezins- of familiekring, bijvoorbeeld door kennissen of begeleiders.

Welke straf voorziet de wet voor incest?

Er bestaat geen aparte regeling om incest te bestraffen. Volgens de ernst en de duur van feiten wordt incest bestraft volgens de regels die gelden voor 'aanranding van de eerbaarheid' of 'verkrachting'. De strafmaat kan dus erg variëren, van zes maanden tot vijftien jaar. Uitzonderlijk kan de straf zelfs nog worden verhoogd, aangezien seks met minderjarigen een verzwarende omstandigheid is. Is de pleger zélf minderjarig, dan zal de zaak naar de jeugdrechter gaan. Die kan alternatieve maatregelen treffen, zoals het aanbieden van herstelbemiddeling.

Wat doe je bij een vermoeden van incest?

Als je vermoedt dat iemand slachtoffer is van incest, tracht dan haar of hem op weg te zetten naar hulp. Zo kan je de situatie zo snel mogelijk beëindigen. Probeer met het slachtoffer te praten of met iemand uit haar of zijn omgeving. Neemt dat je ongerustheid niet weg? Probeer dan om het slachtoffer aan te sporen om professionele hulp te zoeken. Je kunt ook zelf contact opnemen met een van deze diensten:

  • De Vertrouwenscentra Kindermishandeling bieden opvang en steun, en kunnen handelen in noodsituaties.
  • Het meldpunt geweld, misbruik en kindermishandeling op nummer 1712 biedt info en steun, en kan je verder doorverwijzen.
  • Het CLB kan jongeren op weg zetten naar de juiste hulp.
  • Een JAC biedt begeleiding aan jongeren en kan gericht doorverwijzen.
  • Awel, de kinderen- en jongerentelefoon, biedt een luisterend oor. Jongeren kunnen er ook anoniem chatten.

Kan je incest aangeven bij de politie?

Als slachtoffer kun je beslissen om incest aan te geven bij de politie. Die zal een proces-verbaal opstellen dat aan het parket wordt overgemaakt. De verjaringstermijn voor incest loopt tot vijftien jaar na je meerderjarigheid. Zolang deze termijn niet is verstreken, kan de procureur beslissen om de pleger te vervolgen. Op basis van het dossier beslist de procureur om ofwel de zaak te seponeren (bij onvoldoende bewijs), ofwel om door te verwijzen naar de rechtbank. Als degene die incest heeft gepleegd zélf nog minderjarig is, zal de procureur aan de jeugdrechter vragen om voorlopige maatregelen te treffen om verder misbruik te voorkomen.

Wie kan helpen om incest te verwerken?

Was je zelf ooit slachtoffer van incest? Blijf er niet mee zitten en zoek iemand met wie je in vertrouwen kunt praten.

Ook op volwassen leeftijd kun je als incestslachtoffer nog gebukt gaan onder de ervaringen uit het verleden. Veel slachtoffers kampen jarenlang met schuld- en schaamtegevoelens. Kunnen praten over je ervaringen en gevoelens is de eerste stap om uit het isolement te raken. Zoek dus iemand die je vertrouwt en praat erover.

In je directe omgeving:

  • een vriendin/vriend
  • een familielid
  • een lotgenoot: bij verwerkingsgroepen voor incestslachtoffers

Een hulpverlener:

  • je huisarts: die is gebonden aan het beroepsgeheim en kan je adviseren wat je verder kunt doen. Voor hoogdringende zaken kan je terecht bij een huisartsen wachtdienst
  • een hulpverlener van een CAW of CGG: deze centra hebben ervaring met incestslachtoffers en kunnen psychologische hulp bieden. Je kan ook terecht bij een zelfstandige psycholoog of seksuoloog.

Meer informatie of hulp nodig?

Meer informatie of hulp rond incest vind je bij:

  • Politie: als je slachtoffer bent van seksueel misbruik, bel het noodnummer 101 of ga langs bij een politiekantoor in je buurt.
  • Vertrouwenscentra Kindermishandeling: informatie over en melden van mishandeling of misbruik van kinderen of jongeren.
  • Jongeren Advies Centrum: bij een JAC in de buurt kunnen jongeren terecht met vragen en problemen, vertrouwelijk en gratis. Dat kan ook telefonisch, via mail of via chat.
  • Awel: op het nummer 102, via chat of via mail kunnen kinderen en jongeren hun verhaal kwijt, anoniem en gratis.

Hulp nodig?

Heb je nog vragen over seks en relaties?

Lees waar je terecht kan

Doe mee aan een Europees onderzoek over seksuele gezondheid

Ben je man en heb je seks met mannen? 

Vul de bevraging van EMIS in. Het duurt ongeveer 25 minuten