Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

De beoordelingscriteria voor seksueel gedrag

Als je weet aan welke kenmerken gezond seksueel gedrag moet voldoen, dan kan je beoordelen of het gedrag van je kind oké of niet oké is. Met de 6 basisregels kan je die beoordeling maken.

Wanneer is seksueel gedrag wel of niet oké?

Met de 6 basisregels kan je beoordelen of een bepaald gedrag oké is of niet. Alle 6 regels moeten in orde zijn, anders is het gedrag niet oké.

  1. Toestemming. Seksueel gedrag is alleen oké als alle betrokkenen ermee akkoord gaan en er zich prettig bij voelen.
  2. Vrijwilligheid. Er mag geen vorm van beloning, misleiding, druk of dwang in het spel zijn.
  3. Gelijkwaardigheid. Alleen seksueel gedrag tussen gelijkwaardige partners is oké. 
  4. Ontwikkeling. Bij elke stap in de ontwikkeling van je kind hoort seksueel gedrag dat typisch is en dus oké voor die fase. Seksueel gedrag dat bij een 'latere' fase hoort, kan dus overschrijdend zijn. 
  5. Context. In de ene situatie gelden andere regels dan in de andere. Gezond seksueel gedrag is aangepast aan de situatie of de omstandigheden.
  6. Zelfrespect. Aan seks hoor je een goed gevoel over te houden. Als seksueel gedrag fysieke, emotionele of psychische schade veroorzaakt, dan is het niet oké.

Hoe leg je deze basisregels uit aan kinderen?

  1. Doe alleen iets als jullie het allebei willen en prettig vinden. Als je zelf iets niet wil, dan moet je dat duidelijk zeggen. Als je vriendje of vriendinnetje niet wil, dan mag je niet aandringen.
  2. Doe alleen iets omdat je het zelf wil. Niet voor een beloning, om iemand een plezier te doen of om te vermijden dat iemand boos wordt. 
  3. Spelletjes met iemand die veel ouder, sterker of slimmer is of met iemand die veel jonger of zwakker is, zijn niet oké.
  4. Alles op zijn tijd. Doe niets waar je te jong of te oud voor bent.
  5. Hou rekening met anderen. Zorg ervoor dat je niemand stoort of laat schrikken met je gedrag. 
  6. Doe jezelf en anderen geen pijn. Denk na over de gevolgen van je gedrag en doe geen gevaarlijke dingen.

Hoe kun je seksueel gedrag benoemen? 

Afhankelijk van de mate waarin het seksueel gedrag al dan niet beantwoordt aan één van deze 6 basisregels, kan je het gedrag indelen in 4 soorten. Bij elke soort gedrag hoort ook een gepaste reactie, van bevestigen tot bestraffen en hulp zoeken. En aan elk soort gedrag kan je dan een vlag toekennen:

  1. Aanvaardbaar seksueel gedrag: gezond gedrag dat je als ouder benoemt en bevestigt, of waar je bewust niet op reageert, krijgt een groene vlag.
  2. Licht grensoverschrijdend seksueel gedrag: komt veel voor bij kinderen. Ze proberen zaken uit en leren op die manier waar de grenzen liggen. Dit gedrag moet je als ouder benoemen en begrenzen en krijgt een gele vlag.
  3. Ernstig grensoverschrijdend seksueel gedrag: waarbij er bijvoorbeeld geen toestemming van de betrokkenen of een grote ongelijkwaardigheid is tussen de betrokkenen. Als ouder ga je niet begrenzen, maar verbieden: een rode vlag.
  4. Zwaar grensoverschrijdend seksueel gedrag: waarbij er bovenop het gebrek aan toestemming of de ongelijkwaardigheid van de betrokkenen ook nog dwang met dreigementen, agressie of geweld komt. Als ouder moet je niet alleen verbieden, maar ook bestraffen: een zwarte vlag.

Deze manier om seksueel gedrag te benoemen en beoordelen, wordt beschreven in het Vlaggensysteem

Meer informatie of hulp nodig?

Meer informatie of hulp rond het beoordelen van seksueel gedrag vind je op Seksuelevorming.be: materiaal om kinderen en jongeren voor te lichten, en organisaties die aan ouders vorming geven over seksuele opvoeding.