Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Menstruatie

Inwendige vrouwelijke geslachtsorganen en menstruatie

Als de eicel niet bevrucht wordt, menstrueer je. Het baarmoederslijmvlies dat zich klaargemaakt had voor de innesteling van een bevruchte eicel, wordt afgestoten. Dat zorgt voor bloedverlies.

Hoe ziet het gemiddelde menstruatiepatroon eruit?

Gemiddeld menstrueert een vrouw 3 tot 7 dagen per maand. In die periode verliest ze zo'n 50 ml bloed. Dat is de inhoud van een klein espressokopje. Je verliest het meeste bloed tijdens de eerste 3 dagen. Daarna neemt de hoeveelheid af. 

Wat zijn veel voorkomende klachten bij menstruatie? 

Sommige vrouwen hebben vóór de menstruatie last van het premenstrueel syndroom (PMS). Tijdens de menstruatie zelf kun je last hebben van pijn en krampen. Dat is normaal.  

Maandverband, tampons en alternatieven

Tijdens de menstruatie kan je tampons of maandverband gebruiken om het bloed te absorberen. Tampons en maandverband zijn even hygiënisch. Ze bestaan in allerlei merken, maten en soorten. De prijs kan sterk verschillen. Verwissel ze om de paar uur, dus drie of vier keer per dag en ’s ochtends bij het opstaan. Gooi gebruikte tampons en maandverband nooit in het toilet. Was ook je handen voor je een tampon inbrengt. 

De menstruatiecup is een herbruikbaar alternatief voor tampons en maandverband. Hij wordt verkocht onder verschillende merknamen, zoals Mooncup, Divacup en Ladycup. Het is een kelkje, meestal uit siliconen gemaakt, dat je tijdens de menstruatie in je vagina inbrengt. Menstruatiecups absorberen het bloed niet, maar vangen het op. Als de cup vol is, verwijder je hem door een vinger langs de zijkant te drukken en de vacuüm zuigkracht te verbreken. Daarna kan je de cup verwijderen door aan het steeltje aan de onderkant te trekken. Het menstruatiebloed giet je in het toilet en de cup spoel je af. Daarna kan je hem opnieuw inbrengen. Als je menstruatie voorbij is, moet je de cup steriliseren met kokend water voor je hem terug opbergt.

Tampons en menstruatiecups beschermen niet tegen soa's of zwangerschap. Enkel condooms bieden bescherming tegen (de meeste) soa’s. Je kan tampons en menstruatiecups ook gebruiken als je een spiraal hebt.

Mijn menstruatie is onregelmatig. Is dat normaal?

De eerste jaren dat je menstrueert, is het normaal dat je menstruatiecyclus onregelmatig is. Als je geen anticonceptie neemt die de eisprong voorkomt, is een ovulatiebloeding op het moment van de eisprong ook normaal. Dan verlies je een beetje bloed 2 weken voor de menstruatie. Ovulatiebloedingen komen vooral voor in de jaren van de vruchtbaarheid. Ze zijn onschuldig en moeten niet behandeld worden.

Een onregelmatige cyclus duurt minder dan 25 of meer dan 35 dagen. Ook als de lengte van je cyclus elke maand veel verschilt, is hij onregelmatig. Een paar dagen verschil is wel normaal.

Er zijn verschillende factoren die de cyclus kunnen ontregelen. Bijvoorbeeld stress of medicijngebruik. Je menstruatie kan ook onregelmatig worden als je vaak intensief sport, of op korte tijd veel bijkomt of afvalt.

Wat moet ik doen als ik tussentijdse bloedingen heb?

Bloedverlies tussen de menstruaties door kan verschillende oorzaken hebben. Bijvoorbeeld omdat je de pil of een spiraal gebruikt (doorbraakbloedingen of 'spotting'). Meestal is tussentijds bloedverlies onschuldig.

Verlies je bloed na het vrijen? Dan kunnen het contactbloedingen zijn, veelal een gevolg van infectie van de baarmoederhals. Contactbloedingen kunnen verschillende oorzaken hebben, waaronder een soa of een afwijking of ontsteking van de baarmoeder(mond). Dit kan je best door een arts laten onderzoeken.

Een menstruatiekalender waarop je aanduidt wanneer je bloedverlies hebt en hoe hevig dat is, kan nuttig zijn. Het kan je arts helpen bij het stellen van een diagnose als je je zorgen maakt om tussentijdse bloedingen.

Wanneer naar de huisarts?

Raadpleeg je huisarts als je:

  • veel last hebt van tussentijdse bloedingen;
  • menstruatie altijd heel pijnlijk is;
  • overvloedig meer bloed verliest dan gewoonlijk;
  • heel weinig bloed verliest of minder dan drie dagen bloed verliest;
  • menstruatie langer dan 2 maanden uitblijft;
  • last hebt van een zeurende pijn die al enkele dagen voor de menstruatie begint en verergert tijdens de menstruatie.

Kan ik seks hebben tijdens mijn menstruatie?

Vrijen tijdens de menstruatie is perfect mogelijk. Let wel: als je geen anticonceptie gebruikt, kan je tijdens de menstruatieperiode nog steeds zwanger worden.

Welk effect heeft de menopauze op het menstruatiepatroon?

De periode die aan de menopauze voorafgaat is de 'overgangsperiode'. Dan menstrueer je veel minder regelmatig. Bijvoorbeeld de ene maand wel, de andere niet. Soms blijft de menstruatie 2 of 3 maanden uit. 

Eenmaal je in de menopauze zit, menstrueer je helemaal niet meer. Als je denkt dat je in de menopauze bent beland, dan kan je arts dit bevestigen met een eenvoudige bloedtest. Zolang je niet zeker bent, blijf je best anticonceptie gebruiken om een ongewenste zwangerschap te vermijden. De menopauze begint voor de meeste vrouwen als ze tussen 45 en 55 jaar zijn.

Meer informatie of hulp nodig?

Meer informatie of hulp rond de menstruatie vind je bij:

  • Huisarts: eerste aanspreekpunt voor informatie over vruchtbaarheid en zwangerschap. Voor hoogdringende zaken kan je terecht bij een huisartsen wachtdienst.
  • Gynaecoloog: informatie over alle thema's die met gezondheidszorg voor vrouwen te maken hebben, inclusief vruchtbaarheid, zwangerschap en bevalling.