Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

De zwangerschap afbreken (abortus)

Abortus (of zwangerschapsafbreking) is het beëindigen van de zwangerschap. In België kan dat tot 12 weken na de bevruchting (dat is tot 14 weken na je laatste menstruatie).

Er bestaan twee methodes voor abortus: via inname van de abortuspil of via (zuig)curettage. In Vlaanderen wordt zwangerschapsafbreking meestal in een abortuscentrum uitgevoerd. Abortus is in ons land wettelijk toegestaan, maar wel onder strikte voorwaarden.

Komt abortus vaak voor?

De abortuscijfers in ons land behoren tot de laagste van Europa. Iets meer dan 1 op de 10 zwangerschappen wordt afgebroken in België. Het grootste deel ervan gebeurt bij vrouwen tussen 20 en 40 jaar (ruim 80 procent van alle abortussen) en vooral bij vrouwen tussen 20 en 24 jaar.

Hoe verloopt een abortus?

De abortuscentra werken op afspraak. De eerste consultatie bestaat uit een gesprek met een psychosociale medewerker en een medisch onderzoek

  • Tijdens het gesprek wordt de beslissing om de zwangerschap wel of niet af te breken besproken. Je bedenkingen en alle opties rond de zwangerschapskeuze kunnen aan bod komen. Je krijgt informatie over de twee methodes voor abortus. Ook wordt gekeken naar wat er misliep met je anticonceptiegebruik en welk voorbehoedmiddel je in de toekomst het best kunt gebruiken.
  • Tijdens het medisch onderzoek wordt door een echografie de exacte duur van de zwangerschap vastgesteld. Je medische voorgeschiedenis wordt besproken en medische vragen over anticonceptie worden beantwoord.

Daarna volgt een verplichte wachttijd van zes dagen. Twijfel je aan je beslissing? Dan kan een extra gesprek worden ingelast.

Ongeveer twee à drie weken na de behandeling is er een controleraadpleging. Die kan in het abortuscentrum gebeuren, maar als je dat wenst, kan dat ook bij je eigen gynaecoloog of huisarts.

Welke abortusmethoden zijn er?

De methode die wordt gebruikt voor zwangerschapsafbreking, is afhankelijk van de duur van de zwangerschap:

  • ben je minder dan 7 weken zwanger dan kun je gebruikmaken van de 'abortuspil' (Mifégyne). Dat is niet 1 pil, maar een medicamenteuze behandeling die de aanmaak van zwangerschaphormoon stopzet en zo op kunstmatige wijze een miskraam uitlokt. De behandeling verloopt in 2 fasen: je neemt een tablet in en komt 24 à 48 uur later terug naar het centrum voor de inname van andere tabletten. Meer info vind je op de site van Luna.
  • ben je méér dan 7 weken zwanger (maar minder dan 14 weken) dan wordt de methode van zuigcurettage toegepast. Daarbij wordt de baarmoeder leeggezogen via een smal buisje. De behandeling duurt ongeveer 15 minuten en gebeurt onder plaatselijke verdoving. Meer info vind je op de site van Luna.

Waar kun je een abortus laten uitvoeren?

De abortushulpverlening gebeurt in Vlaanderen meestal in specifieke centra die buiten de ziekenhuizen zijn opgericht. Op de website van Luna, de vereniging van Nederlandstalige abortuscentra, vind je de adressen van de Vlaamse centra die bij hen zijn aangesloten. Je vindt er ook informatie over de abortuswetgeving en de verschillende abortusmethoden.

Is er een verschil tussen de abortuspil en de noodpil?

Ja. Verwar de behandeling met de abortuspil niet met de noodpil (of morning-afterpil). De noodpil verkleint de kans op een zwangerschap na een risicocontact terwijl de abortuspil een al begonnen zwangerschap beëindigt. In tegenstelling tot de noodpil, die vrij verkrijgbaar is in de apotheek, wordt een behandeling met de abortuspil uitsluitend toegepast in een abortuscentrum of ziekenhuis.

Is abortus wettelijk toegestaan in ons land?

Ja.

Een vrouw mag een arts verzoeken om haar zwangerschap af te breken onder deze voorwaarden:

  • De ingreep, en het gesprek dat eraan voorafgaat, moeten plaatsvinden in een ‘inrichting voor gezondheidszorg’ (een abortuscentrum of een ziekenhuis) die aan abortushulpverlening doet. 
  • Je moet verklaren dat je je in een noodsituatie bevindt. De wet omschrijft het begrip ‘noodsituatie’ niet, maar stelt duidelijk dat de beslissing bij de vrouw ligt. Zij alleen oordeelt over haar noodsituatie en de invulling ervan. Ook een minderjarig meisje kan dus zelf beslissen of ze zwanger wil blijven of niet.
  • De abortus moet plaatsvinden tijdens de eerste 12 weken van de zwangerschap.
  • Na 12 weken zwangerschap (dus 14 weken na je laatste menstruatie) kan abortus in België alleen nog worden uitgevoerd onder bepaalde voorwaarden (zie hieronder).
  • Een verplichte wachttijd van zes dagen moet worden nageleefd vooraleer de ingreep wordt uitgevoerd. Er wordt een uitzondering gemaalt op die regel als er dringende medische redenen zijn voor de vrouw om de abortus te bespoedigen. Als de vrouw minder dan 6 dagen voor het verstrijken van de termijn van 12 weken haar eerste raadpleging heeft gehad,  wordt de gewoonlijke termijn van 12 weken verlengd tot de wachttijd 6 dagen is. 

Tot hoeveel weken zwangerschap is abortus mogelijk?

Abortus is in België toegestaan tot 12 weken zwangerschap (dus tot 14 weken na je laatste menstruatie). Daarna kan abortus alleen nog worden uitgevoerd als:

  • het uitdragen van de zwangerschap een ernstig gevaar inhoudt voor het leven van de vrouw;
  • of als blijkt dat het kind zal lijden aan een ongeneeslijke kwaal (volgens de huidige stand van de wetenschap).

In dat geval moet de behandeling verplicht gebeuren in een ziekenhuis. Ook moet een tweede geneesheer zijn advies geven. 

Wens je een abortus na 12 weken zwangerschap en geldt het bovenstaande niet, dan kun je alleen in het buitenland (NederlandGroot-Brittannië) terecht. In Nederland is abortus wettelijk toegestaan tot 24 weken zwangerschap. Maar in de praktijk hanteren Nederlandse artsen een bovengrens van 22 weken zwangerschap.

Hoe verwerk je een abortus?

De meeste vrouwen ervaren geen verwerkingsproblemen na een abortus. Sommigen ondervinden na kortere of langere tijd wel problemen zoals verdriet of schuldgevoelens. Probeer erover te praten met je partner of met een vertrouwensfiguur in je omgeving. Je kunt ook terecht bij een professionele hulpverlener, bijvoorbeeld binnen een CAW, een abortuscentrum, of bij Fara, het luister- en informatiepunt rond zwangerschapskeuzes.

De centra bieden verschillende vormen van hulp en ondersteuning aan, variërend van telefonische hulp over individuele of groepsgesprekken tot (anonieme) chatmogelijkheden. Ook op de (Nederlandse) site van Fiom vind je heel wat informatie over abortusverwerking, waaronder een zelftest en getuigenissen van andere vrouwen met verwerkingsproblemen.

Meer lezen

H. (43 jaar) getuigt over haar keuze voor abortus

Tine (36 jaar) getuigt over haar ongeplande zwangerschap

Meer informatie of hulp nodig?

Meer informatie of hulp rond abortus vind je bij:

  • Huisarts: eerste aanspreekpunt voor informatie over vruchtbaarheid en zwangerschap. Voor hoogdringende zaken kan je terecht bij een huisartsen wachtdienst.
  • Gynaecoloog: informatie over alle thema's die met gezondheidszorg voor vrouwen te maken hebben, inclusief vruchtbaarheid, zwangerschap en bevalling.
  • Fara: een vzw die luistert, informeert en begeleidt bij zwangerschapskeuzes. Je kan er terecht via mail, chat of op het nummer 016 38 69 50.
  • Fiom: informatie over ongewenste zwangerschap en abortusverwerking.
  • Abortuscentra: Luna geeft informatie over abortusmogelijkheden en wettelijke bepalingen, alsook adressen van Nederlandstalige abortuscentra.
  • Centra voor Menselijke Erfelijkheid: expertisecentra die het erfelijk karakter van aandoeningen onderzoeken en technieken ontwikkelen om erfelijke ziekten en/of handicaps te voorkomen.
  • Centra voor Algemeen Welzijnswerk: bij een CAW in je buurt kan je terecht met vragen en problemen, vertrouwelijk en gratis.
  • Tele-Onthaal: op het nummer 106 of via chat kun je anoniem je verhaal kwijt als je het moeilijk hebt.