Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Vruchtbaarheidsbehandeling

Als een koppel na een jaar proberen niet zwanger geraakt, kunnen de partners hun vruchtbaarheid laten onderzoeken. Hiervoor kan je terecht bij je arts of gynaecoloog. 

Voorafgaande onderzoeken

Meestal wordt bij de man en de vrouw een bloedonderzoek gedaan. Bij de vrouw wordt een echografie gemaakt en een foto van de baarmoeder. Soms stelt de dokter ook een kijkoperatie voor. Bij de man wordt de kwaliteit van de zaadcellen geanalyseerd. Op basis van de diagnose stelt de dokter een behandelingsprofiel op. 

Bij 10 tot 15% van de koppels is een operatie nodig, bijvoorbeeld om cystes aan de eierstokken te verwijderen of spataders op de teelballen te behandelen. Soms schrijft de dokter antibiotica voor, bijvoorbeeld als de man een infectie van de geslachtsklieren heeft. Als de arts geen afwijking vindt, volgt hij de cyclus van de vrouw op via cyclus monitoring. Als dat na 3 maanden geen resultaat oplevert, stelt hij een andere therapie voor. Dat is ook zo als de vrouw al wat ouder is.

Wat houdt een vruchtbaarheidsbehandeling in?

Een vruchtbaarheidsbehandeling kan uit verschillende methodes bestaan, waaronder:

  • chirurgisch verwijderen van obstructies of cysten;
  • endometriosechirurgie;
  • hormonale stimulatie van de eierstokken;
  • intra-uteriene inseminatie;
  • in-vitrofertilisatie (IVF) of proefbuisbevruchting.

Cyclus monitoring

Cyclus monitoring is een eenvoudige behandeling. Het houdt in dat de dokter de menstruele cyclus van de vrouw opvolgt met bloedonderzoek en echografieën. Zo gaat hij of zij na wanneer de eisprong zal zijn. Het koppel kan dan net de avond voor de eisprong seks hebben. De volgende morgen wordt dan onderzocht of er genoeg gezonde zaadcellen in het slijm van de baarmoederhals zitten.

Inseminatie

Als cyclus monitoring niet werkt, dan kan inseminatie soms helpen. De meest beweeglijke zaadcellen worden dan geïsoleerd en door de arts in de baarmoeder ingebracht. Soms is het nodig de cyclus van de vrouw te stimuleren met behulp van medicatie of inspuitingen. 

Ook bij inseminatie wordt de cyclus opgevolgd, onder andere om het risico op een meerling te beperken.

In-vitrofertilisatie (IVF) of proefbuisbevruchting

De meest ingrijpende vruchtbaarheidsbehandeling is in-vitrofertilisatie (IVF) of proefbuisbevruchting. Meer dan 50% van de koppels met vruchtbaarheidsproblemen is daar vroeg of laat op aangewezen. Vaak omdat er een probleem is met de eileiders, de spermakwaliteit te laag is of een zwangerschap onverklaarbaar uitblijft.

Bij IVF worden de eierstokken van de vrouw hormonaal gestimuleerd. Zo komt er niet 1 rijpe eicel vrij, maar gemiddeld 10 ineens. Die eicellen worden buiten de baarmoeder bevrucht met zaadcellen van de man. De embryo's die daaruit ontstaan, groeien een paar dagen in een speciaal groeimedium. Het embryo dat zich het best ontwikkelt, wordt daarna in de baarmoeder geplaatst. Soms plaatst de dokter 2 embryo's tegelijk in de baarmoeder. Dat is het geval als er al 2 pogingen mislukt zijn, of als de vrouw ouder is dan 35 jaar.

De andere embryo's worden ingevroren voor eventuele latere pogingen. De kans dat uit een eerder ingevroren embryo een zwangerschap voortkomt, is even groot als bij een 'vers' embryo. Per IVF-sessie is de kans op een voldragen zwangerschap gemiddeld 25%. IVF wordt voor een groot stuk terugbetaald door het ziekenfonds. Per sessie betaalt het koppel zelf nog zo'n 500 euro.

Intracytoplasmatische sperma-injectie (ICSI)

Als de spermakwaliteit heel laag is, kunnen koppels intracytoplasmatische sperma-injectie of ICSI proberen. Daarbij wordt 1 zaadcel tot in de eicel gebracht.

Nog een stap verder is 'assisted hatching'. Er wordt dan een klein gaatje in de schaal van het embryo gemaakt, waardoor het zich vlotter kan ontwikkelen en innestelen.

Wat zijn de slaagkansen van een vruchtbaarheidsbehandeling?

In het algemeen is de slaagkans groot: 9 op 10 koppels die een volledige behandeling volgen, zien hun kinderwens in vervulling gaan. 

Er zijn veel factoren die bepalen of een vruchtbaarheidsbehandeling uiteindelijk zal slagen of niet. Bijvoorbeeld de leeftijd van het koppel. Dankzij de medische vooruitgang denken veel mensen dat je met een vruchtbaarheidsbehandeling ook op latere leeftijd zonder problemen zwanger kan worden. Maar de geneeskunde kan de invloed van leeftijd niet zomaar verhelpen. 

Wat zijn alternatieven als zwanger worden niet lukt?

Koppels die niet zwanger geraken, kunnen ook samen een kind krijgen via eiceldonatie, donorsperma of draagmoederschap. Ook adoptie kan een alternatief zijn. 

Meer informatie vind je bij De Verdwaalde Ooievaar.

Meer informatie of hulp nodig?

Meer informatie of hulp rond vruchtbaarheidsbehandeling vind je bij:

  • Huisarts: eerste aanspreekpunt voor informatie over vruchtbaarheid en zwangerschap. Voor hoogdringende zaken kan je terecht bij een huisartsen wachtdienst.
  • Gynaecoloog: informatie over alle thema's die met gezondheidszorg voor vrouwen te maken hebben, inclusief vruchtbaarheid, zwangerschap en bevalling.
  • Deverdwaaldeooievaar.be: informatie over vruchtbaarheidsproblemen en vruchtbaarheidsbehandelingen.
  • Fertiliteitscentra: medische bijstand aan koppels met vruchtbaarheidsproblemen.